h¡P¡m£Ù¹¡e L£ ?

f§hÑ i¡l®a h¡P¡m£ AdÉ¥¢oa A’m…¢m®L HL¢œa J pwqa L®l ®e¡a¥e l¡SÉ p£j¡e¡ pj¢eÄa ®k l¡SÉ NW®el fËÙ¹¡h J c¡h£ Ll¡ q®u®R ®pC fËÙ¹¡¢ha l¡SÉ¢VC qm h¡P¡m£Ù¹¡ez

HC dl®el e¡j ®Le ?

"h¡P¡m£Ù¹¡e' Lb¡l BbÑ qm h¡P¡m£®cl h¡pi¨¢jz "Ù¹¡e' Lb¡¢Vl j§m qm °h¢cL "ÙÛ¡e' nëz k¡l AbÑ qm "h¡pi¨¢j'z i¡lah®oÑ h¡pi¥¢j h¡ A’m h¡ ®cn A®bÑ HL¡¢dL fkÑ¡u h¡QL në B®Rz ®kje "e¡s¥' (a¡¢jme¡s¥), l¡j (¢j®S¡l¡j), mÉ¡ä (e¡N¡mÉ¡ä), Mä (T¡sMä), ®cnj (®a®m… ®cnj), Bmu (®jO¡mu), Ù¹¡e (¢q¾c¥Ù¹¡e), fËi«¢az HC lLj h¡P¡m£Ù¹¡e HL¢V në - k¡l AbÑ "h¡P¡m£®cl h¡pi¨¢j'z h¡P¡m£Ù¹¡e e¡®jl j®dÉ A®e®LC p¡ÇfËc¡¢uLa¡l Nå f¡ez ¢L¿¹¥ HC e¡®jl j®dÉ ®L¡®e¡ p¡ÇfËc¡¢uLa¡ ®eCz L¡le "Ù¹¡e' në¢V Blh£ euz My¡¢V °h¢cL në "ÙÛ¡e' Lb¡¢VlC H¢V ¢hh¢šÑa l©fz p¤al¡w h¡P¡m£®cl h¡pi¨¢j h¡ h¡P¡m£®cl j¡a«¢j ®cn ®h¡T¡®a h¡P¡m£Ù¹¡e R¡s¡ Bl L£ Efk¤š² e¡j q®a f¡®l?

h¡P¡m£ L¡l¡ ?

h¡P¡m£ hm®a ®h¡T¡®e¡ q®µR, h¡Pm¡l ®k pjÙ¹ j¡e¤o, a¡®cl ¢eSü, AbѰe¢aL ü¡bÑ®L h¡Pm¡l ü¡®bÑ HL L®l ¢c®u®Re a¡l¡C h¡P¡m£z a¡l¡ ®k ®L¡®e¡ i¡o¡i¡¢o ®q¡e e¡ ®Le, ®k ®L¡®e¡ djÑj®al pjbÑL ®q¡e e¡ ®Le, ab¡L¢ba ®k ®L¡®e¡ S¡¢a, EfS¡¢a h¡ Se®N¡¢ùl A¿¹Ñi¥š² j¡e¤o ®q¡e e¡ ®Le h¡Pm¡ i¡o¡ pwú«¢al p®‰ HL£i¨a q®u b¡L®mC a¡l¡ h¡P¡m£

"h¡P¡m£Ù¹¡e' e¡®jl Eá¡hL ®L?

h¡P¡m£Ù¹¡e e¡jLl®el Eá¡hL k¤Nc¡nÑ¢eL J fË¡EV fËh𲡠nË£ fËi¡a l”e plL¡lz f§hÑi¡l®a ¢hÙ¹£ZÑ A’m h¡ l¡SÉ…¢m®a R¢s®u ¢R¢V®u b¡L¡ h¡P¡m£®cl ¢e®u üa¿» ILÉhÜ ü¡d£e h¡Pm¡ °al£ Ll¡l f¢lLÒfe¡ L®l¢R®me ®ea¡S£ ANËS nË£ nlvQ¾cÊ hp¤ J avL¡m£e j¤pm£j m£N ®ea¡ ®p¡ql¡hcÑ£z ay¡l¡ a¡®cl fËÙ¹¡¢ha l¡®SÉl e¡j ¢c®u¢R®me ü¡d£e h‰ l¡øÊz a¡l¡ h®m¢R®me Bh¢nø i¡lah®oÑl p®‰ L£ pÇfLÑ ÙÛ¡fe Ll®h a¡ f®l ¢ÙÛl Ll¡ q®hz nlv hp¤l ü¡d£e h‰ l¡øÊ NW®el d¡lZ¡ "h¡P¡m£Ù¹¡e' - HlC Be¤l©fz a®h pjNË Apj fË®cn®L ¢a¢e ü¡d£e h¡Pm¡l B¿¹i¥Ñš² L®l¢R®mez pjNË T¡sMä A’m®LJ ü¡d£e h¡Pm¡l j®dÉ Be¡ q®u¢Rm z nË£ nlv hp¤l "ü¡d£e h¡Pm¡' J nË£ fËi¡a l”e plL¡®ll üa¿» h¡Pm¡ pª¢øl E®ŸnÉ HLC z nlv hp¤ h®m¢R®me - "All Bengalees should be included in one province." nË£ fËi¡a l”e plL¡l h®m®Re, - "Bj¡®cl HC ®N±s ®cn®L p¡j¢NËL i¡®h ®N±s®cn Abh¡ f’®N±s Abh¡ h¡Pm¡ Abh¡ h¡Pm¡®cn - ®k ®L¡®e¡ HL¢V e¡j ®cJu¡ ®k®a f¡®l z h¡P¡m£Ù¹¡e J ®cJu¡ ®k®a f¡®l z ®N±s®cn®L h¡P¡m£Ù¹¡e hm®mJ jq¡i¡la AöÜ q®he¡ z J®a Bya®L JW¡l ¢L B®R z hlw JC e¡j HC f¢l¢Q¢a hqe Ll®h ®k ®cn¢V h¡P¡m£®clC j¡a«i¨¢j z ' AbÑ¡v h¡Pm¡l fË¡š²e l¡Se£¢a¢hc nË£ nlv hp¤ J fË¡EV fËh𲡠nË£ fËi¡a l”e plL¡l Ei®uC c¡h£ L®l®Re f§hÑi¡l®al pjNË h¡P¡m£ Ne®N¡ù£®L HL¢V üa¿» l¡®SÉl A¿¹i¥Ñš² Ll¡ ®q¡L z

h¡Pm¡l p£j¡e¡ f¤e¢hÑeÉ¡p a¡b¡ h¡P¡m£Ù¹¡e OV®el fË®u¡Se qm ®Le ?

1992 p¡®ml S¡a£u LwNË®pl A¢d®hn®e phÑpÇj¢aœ²®j ¢pÜ¡¿¹ NËqe Ll¡ q®u¢Rm h¡Pm¡®L a¡l ¢eSü A’m…¢m®L ü¡d£ea¡ fË¡¢çl p¡®b p¡®bC ¢g¢l®u ®cJu¡ q®h z h¡Pm¡l Ec¡l J ü¡i¡¢hL h¤¢Ü pÇfæ j¡e¤o ®p¢ce ¢hnÄ¡p L®l¢R®me ®k ü¡d£ea¡ m¡®il f®lC Lw®NË®pl ¢q¾c¥Ù¹¡e£ ®ea«aÆ a¡®cl Lb¡ l¡M®he z ¢L¿¹¥ a¡l¡ hm®me 35 hR®ll f¤l¡®e¡ ¢pÜ¡¿¹ HMe ®j®e ®eJu¡ k¡®he¡ z ¢hË¢Vn p¡jË¡SÉh¡c£l¡ "divide and rule" e£¢a fË®u¡N L®l h¡P¡m£ Se®N¡ù£®L f¡nÄÑhaÑ£ A’m…¢m®a ¢h¢iæ l¡®SÉ R¢s®u ¢R¢V®u f§hÑi¡l®a HL¢V pwMÉ¡mO¤ pÇfËc¡®u f¢lea Ll¡l Qœ²¡¿¹ L®l¢Rm z 1947 p¡®m ü¡d£ea¡ m¡i qm h¡Pm¡®L ¢àM¢™a L®l z AbÑ¡v h¡P¡m£l A¢Ù¹aÆ®L B®l¡ iu¡hq i¡®h ¢hfæ L®l z ¢hË¢Vn ®n¡oLl¡ h¡Pm¡u fËc¡fÑe Ll¡l pj®u ®k p£j¡e¡ ¢Rm, h¡Pm¡ aÉ¡N Ll¡l B®N h¡Pm¡®L p¡a i¡®Nl HLi¡N L®l ¢c®u R®m ®Nm z f¢ÕQjh‰ e¡jL l¡SÉ¢V ®pC p¡a i¡®NlC HL i¡N j¡œ z p¤al¡w h¡Pm¡®L a¡l A’m ®a¡ ®cJu¡C qmC e¡, Efl¿¹¥ h¡Pm¡®L c¤ V¥L®l¡ L®l ®gm¡ qm z Bp®m ¢hË¢Vn ®n¡oL®cl jaC ¢q¾c£p¡jË¡SÉh¡c£ ®n¡oLl¡ Q¡u h¡Pm¡l Ag¥l¿¹ fË¡L«¢aL pÇf®cl Jfl Ah¡®d ®n¡oZ J m¤ãe Q¡m¡®a z HLV¡l fl HLV¡ f¢lLÒfe¡ L®l h¡Pm¡®L ¢Ræ¢iæ L®l ®gm®a z ®M¡c f¢ÕQjh‰ ®b®LC h¡P¡m£l A¢Ù¹aÆ ¢hm¤ç q®a Q®m®R z haÑj¡®e H l¡®SÉ BV ®L¡¢V ®m¡L, a¡l j®dÉ p¡®s ¢ae ®L¡¢V h¢ql¡Na ¢q¾c¥Ù¹¡e£ z p¤al¡w h¡P¡m£®L hy¡Q®a q®m a¡l ¢eSü h¡pi¨¢j Q¡C z f§hÑi¡l®a h¡P¡¢m SepwMÉ¡ qm Q¢în ®L¡¢V z HC ¢hn¡m Se®N¡ù£®L HL¢V üa¿» l¡®SÉl A¿¹i¥Ñš² Ll®aC q®h z a¡C BS c¡h£ E®W®R h¡P¡m£Ù¹¡e °al£ Ll¡l z h¡P¡m£Ù¹¡e q®h h¡P¡m£l ¢eSü j¡a«i¨¢j z HLC AbѰe¢aL A’®ml j®dÉ pj-i¡o¡ J pj-pwú«¢a pÇfæ Se®N¡ù£ ¢hp¡®h h¡P¡m£l¡ k¡®a a¡®cl ¢eSü h¡pi¨¢j N®s a¥m®a f¡®l, a¡l SeÉC h¡P¡m£Ù¹¡®el fË®u¡Se phÑ¡¢dL z h¡P¡m£ Se®N¡ù£l Jfl ®b®L j¡ep¡¢bÑL ®n¡o®el E®µRc J h¡P¡m£l AbѰe¢aL S£h®el ¢hL¡®nl SeÉC h¡P¡m£Ù¹¡®el fË®u¡Se M¤h ®hn£ z "h¡P¡m£Ù¹¡e' °al£ q®m h¡P¡m£ hy¡Q®h, eu®a¡ ¢q¾c£ p¡jË¡SÉh¡c£®cl Qœ²¡¿¹C Su£ q®h z h¡P¡m£l A¢Ù¹aÆ C¢aq¡®pl h¤L ®b®LC j¤®R k¡®h z

h¡P¡m£Ù¹¡®el p£j¡e¡

1z Ap®jl ®N¡u¡mf¡s¡, d¤h¢s, ®L¡Ll¡T¡s, hl®fV¡, eJN¡, ®q¡S¡C, mwL¡, m¡j¢Xw, L¡R¡s, ¢nmQl, q¡Cm¡L¡¢¾c, L¢ljN”, ÏjÏLl f¡q¡®sl pjam Awn z

2z ®jO¡m®ul N¡®l¡ f¡q¡®sl pjam Awn z

3z pjNË ¢œf¤l¡, f¢ÕQjh‰ J B¾c¡j¡e ¢e®L¡hl à£ff¤” z

4z ¢hq¡®ll ¢LoZN” pcl, Bl¡¢lu¡l, fm¡n£ hÔL, h¡lpC, L¡¢Vq¡l h¡lpC , hml¡jf¤l hÔL, Ajlf¤l, hCÏp, fl¡Zf¤l, Bqjcf¤l, ®q¡e¡, j¤L¥¢lu¡, L¥j¤cf¤l, c¤d¤¢eu¡, p¡®qhN” z

5z T¡sM®äl d¡eh¡c, ¢pwi¨j (f§hÑ J f¢ÕQj), ®h¡L¡®l¡, S¡ja¡l¡, c¤jL¡, ®N¡—¡, ®cJOl, f¡L¤s ®Sm¡l ®lm®øn®el f§h¡Ñwn , ÏNÏlÏX ®Sm¡l ®e¡u¡ÏX , ®hl®j¡, ®N¡¢jJ, X¥j¢l, ®SÏlÏX hÔ®Ll L¡pj¡l¡, ®fV¡lhl, ÏpÏõ, a¡j¡l, h¤¾c¥, ®N¡m¡, l¡jNs hÔL , ®p¡e¡q¡a¥, B‰¡l¡ z

6z E¢soÉ¡l ®e¡q¡m£, Lul¡ hÔL, Q䣮L¡o, l¡El®Lõ¡, ¢hln¡, m¡¢W®L¡V¡, Smc¡ f’¡®uv , ju§li”, Q¡lvf¤l, h¡¢lfc¡, lp®N¡Ïh¾cf¤l, p¤¾clNs, h¡®mnÄ®ll QÇf§u¡, ®S¡l¡ J T¤jp¤j¡ hÔL z

7z i¡la l¡®ùËl h¡C®l h¡P¡m£ AdÉ¥¢oa Hm¡L¡ -

  • L) ®ef¡®ml Ty¡f¡ ®Sm¡,
  • M) j¡u¡ej¡®ll Bl¡L¡e l¡SÉ,
  • N) ü¡d£e h¡wm¡®cn z

h¡P¡m£Ù¹¡®el c¡h£ ¢L S¡a£u pwq¢al fË¢ahåL ?

¢q¾c£ p¡jË¡SÉh¡c J Ah¡P¡m£ ®n¡oL fy¥¢Sf¢a®cl j¡ep¡¢bÑL ®n¡o®el Lh®m h¡P¡m£ Se®N¡ù£ A¢eh¡kÑ dÆw®pl ¢c®L H¢N®u ®N®R z h¡Pm¡l l¡SÉ p£j¡e¡l f¤eÑ¢heÉ¡p O¢V®u h¡P¡m£Ù¹¡e NWe Ll¡l c¡h£ J B®¾c¡me ¢e®Sl j¡a« i¨¢jl fË¢a c¡¢uaÆ f¡m®elC e¡j¡¿¹l z h¡P¡m£Ù¹¡e Lb¡V¡ ®n¡oL®cl j®e Ba®ˆl pª¢ø L®l®R z ¢qwp¡ J L¥Qœ²£ fy¥¢Sf¢a HC B®¾c¡me®L ¢c¢µRæa¡h¡c J fË¡®c¢nLa¡ h®m BffËQ¡l Q¡¢m®u®R z ¢L¿¹¥ h¡P¡m£Ù¹¡e Hl c¡h£ ®L¡e fË¡®c¢nLa¡ h¡ ¢h¢µRæa¡h¡c®L BnËu L®l¢e z HC c¡h£ pÇf¨ZÑ k¤¢š² p‰a c¡h£ z HC c¡h£ h¡P¡m£l I¢aq¡¢pL c¡h£ J pw¢hd¡e pÇja c¡h£ z pw¢hd¡®el ®k d¡l¡®a e¡N¡mÉä, ®jO¡mu, ¢j®S¡l¡j, Al¦Z¡Qm, …Sl¡V, jq¡l¡øÊ, a¡¢jme¡X¥, f”¡h, q¢lu¡e¡, jdÉfË®cn, T¡sMä fËi«¢a l¡SÉ …¢m®L pª¢ø Ll¡ q®u®R ®pC d¡l¡®a h¡Pm¡l c¡h£ Ae¤k¡u£ "h¡P¡m£Ù¹¡e' °al£ Ll¡ q®h z AeÉ¡eÉ l¡SÉ …¢ml NW®e kMe i¡l®al S¡a£u pwq¢a®a g¡Vm d®l¢e, aMe BS h¡P¡m£Ù¹¡e °al£ q®m i¡l®al S¡a£u pwq¢a®a g¡Vm dl®h HV¡ ®eq¡v C ®n¡oL J übÑ¡®eÄo£®cl OªZÉ AffËQ¡l z

h¡P¡m£Ù¹¡e L£ i¡®h h¡P¡m£l S£h®e AbѰe¢aL j¤¢š² H®e ®c®h ?

j¡ep¡¢bÑL ®n¡o®el Q¡®f h¡P¡m£l Ecu¡Ù¹ S£h®e BS e¡¢ixnÄ¡p Ef¢ÙÛa q®u®R z h¡Pm¡l hÉhp¡u-h¡¢eSÉ, S£he k¡œ¡l fË¢a¢V ¢cL ¢eu¢¿»a Ll®R h¢ql¡Na j¡®s¡u¡s£l¡ z h¡Pm¡l pÇfc qm a¡®cl Ecl f§¢aÑ J fy¥¢S pª¢øl HLj¡œ EfLlZ z Ag¥l¿¹ fË¡L«¢aL pÇf®clf Jfl h¡®p ®b®L J hR®l ¢aeh¡l j¡®W j¡®W gpm g¢m®uJ h¡Pm¡l Q¡o£l¡ fË¢a¢ce ®ra jS¥®l f¢lea q®µR z Bl ®no fkÑ¿¹ phÑü¡¿¹ q®u phÑq¡l¡u l©f¡¿¹¢la q®u nql¡’®m i£s Ll®R z fË¡E®Vl ¢h®L¢¾cÊa AbѰe¢aL a®aÆl fË®u¡®N h¡Pm¡l j¡e¤®ol Jfl ®b®L ®n¡o®el ®S¡u¡mV¡ Ry¥®s ®g®m ®cJu¡ q®h z ¢h®L¢¾cÊa AbÑe£¢a®a rja¡ b¡L®h Sep¡d¡l®el q¡®a z h¢ql¡Na ®LE C HC AbÑe£¢a®a Ae¤fË®hn Ll®a f¡l®he¡ z fË¡L«¢aL pÇf®cl j¡¢mL q®he ÙÛ¡e£u j¡e¤o z Evf¡ce q®h ÙÛ¡e£u j¡e¤®ol ¢Q¢qc¡ J Ai¡h f§l®el SeÉ z Hl SeÉ ®k AbѰe¢aL f¢lLÒfe¡ °al£ Ll¡ q®h a¡ ÙÛ¡e£u j¡e¤®ol fË®u¡S®el ¢c®L mrÉ ®l®MC °al£ Ll¡ q®h z ÙÛ¡e£u AbÑe£¢a®a h¢ql¡Na®cl A¢Ù¹aÆ ü£L¡l Ll¡ k¡®he¡ z AbÑe£¢a®a h¢ql¡Na®cl ÙÛ¡e L®l ¢c®m A®bÑl h¢qx®pË¡a OV®h J d£®l d£®l ®n¡oZ L¡®uj q®h z pj¡®S B¢bÑL °ho®jÉl p§Qe¡ q®h z fË¡EV hÉhÙÛ¡u HLC A’®ml j®dÉ V¡L¡ Qm¡ ®gl¡ Ll®a b¡L®h z g®m j¡e¤®ol q¡®a V¡L¡ b¡L®h J a¡®cl œ²u rja¡ hª¢Ü f¡®h z d£®l d£®l AbѰe¢aL Q¡f ®b®L A’®ml j¡e¤o j¤¢š² f¡®h z ÙÛ¡e£u pÇf®cl Ef®k¡N NËq®el j¡dÉ®j ¢n®Òfl ¢hL¡n OV®h J ®hL¡l pjpÉ¡l pj¡d¡e OV®h z HC i¡®h A®bÑl h¢qx®pË¡a hå L®l, h¢ql¡Na feÉ®L p¢l®u ¢c®u, pÇf®cl p¤ù h¾Ve O¢V®u, ÙÛ¡e£u Hm¡L¡®aC A®bÑl pQma¡ O¢V®u Hm¡L¡l j¡e¤®ol S£h®e pµRma¡ J AbѰe¢aL j¤¢š²l f¢l®hn OV¡®e¡ q®h z

h¡P¡m£l BaÈ¢eu¿»®el c¡h£ ¢L A®k±¢š²L ?

"BaÈ¢eu¿»e' Lb¡l AbÑ qm üi¨¢j®a ¢e®Sl¡C plL¡l fË¢aù¡ L®l n¡pe L¡kÑ ¢eu¿»e J f¢lQ¡me¡ Ll¡ z fË¡L ü¡d£ea¡ f®hÑ h¡Pm¡l ®ea«hª¾c ü¡c£e üa¿» h‰l¡øÊ (The free state of Bengal) Hl c¡h£ L®l¢R®me z ¢L¿¹¥ S¡a£u Lw®NË®pl ¢q¾c¥Ù¹¡e£ ®ea«hª¾c Ba¢ˆa q®u hË¢Vn p¡jË¡SÉh¡®cl p¡®b ®k¡N p¡®k¡®N a¢sO¢s ®pC c¡h£®L epÉ¡v L®l ¢cm z hm¡ h¡ýmÉ, ü¡d£ea¡l B®N h¡Pm¡l f¢l¢ÙÛ¢a k¡ ¢Rm, ¢àM¢äa qh¡l f®l A®eL iu¡hq q®u ®N®R z h¡P¡m£l A¢Ù¹aÆ h¡S¡u l¡M®a BS c¤¢V ¢S¢ep AhnÉC Q¡C z HL, h¡P¡m£ AcÉ¥¢oa Hm¡L¡…¢m HL¢œa Ll¡ z c¤C, h¡P¡m£l BaÈ¢eu¿»®el A¢dL¡l ¢R¢e®u ®eJu¡ z

"AaÈ¢eu¿»e' h¡ self government fË¢aù¡l c¡h£ ®L¡e pw¢hd¡e ¢h®l¡d£ hÉ¡f¡l e¡ z L¡le pw¢hd¡®el ®L¡e d¡l¡®aC h®m¢e ®k i¡l®al ®L¡e Se ®N¡ù£ k¢c ¢e®k®cl ®n¡¢oa J h¢’a j®e L®l a®h BaÈ¢eu¿»®el c¡h£ a¥m®a f¡l®he¡ z fl¿¹¥ hm¡ q®u®R ®n¡¢oa h¡ h¢’a hÉ¡¢øhNÑ ®n¡oZ-h’®el ¢hl¦®Ü B®¾c¡me N®s a¥m®a f¡l®ce z p¤al¡w h¡P¡m£l BaÈ¢eu¿»®el c¡h£ pÇf¨ZÑ pw¢hd¡e pÇja z ¢àa£ua , pw¢hd¡®el ®k d¡l¡®L fË®u¡N L®l i¡l®al …Sl¡V, jdÉfË®cn, f”¡h, q¢lu¡e¡, ®jO¡mu, e¡N¡mÉ¡ä, a¡¢jme¡X¥, ¢hq¡l, T¡sMä fËi«¢a l¡SÉ…¢ml p£j¡e¡ f¤eÑ¢heÉ¡p Ll¡ q®u®R, ®pC d¡l¡®L fË®u¡N L®lC ®pC d¡l¡®L fË®u¡N L®lC h¡Pm¡l p£j¡e¡ f¤eÑ¢heÉ¡p Ll¡ k¡u z HC c¡h£l fÕQ¡®a An¡¢¿¹l ¢LR¥C ®eC z L¡lZ HC c¡h£ pLm ¢cL ®b®LC k¤¢š² pÇja J pw¢hd¡e pj¢bÑa z